Gaz fiyatları nereye? - Glocal Group

COVID-19’a bağlı olarak sert düşen talep, küresel ölçekte enerji emtialarının da fiyatlarını güçlü bir şekilde baskıladı. Ham petrol fiyatları tarihi dipleri test ettikten sonra aşı ve ekonomilerin kademeli şekilde açılmasına yönelik olumlu haber akışı ile son 2 haftadır yönünü yukarı doğru çevirse de uluslararası piyasalarda doğal gaz fiyatlarının dip arayışı hala devam ediyor.

Uluslararası Enerji Ajansı doğal gaz analisti Greg Molnar tarafından hazırlanan yukarıdaki tabloda görülebileceği üzere, TTF fiyatları halihazırda Henry Hub’ın altında, Nadym (Rusya) fiyatlarına yakın seviyelerde seyrediyor.

Tabii fiyatların bu seviyelere gerilemesinde COVID tek sebep değil. Son iki yıldır Avrupa’da hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi

doğal gaz talebini baskılayan bir diğer unsur.

Özellikle 2020’yılının Ocak ayı küresel ölçekte bakıldığında son 140 yılın en sıcak Ocak ayı olarak kayıtlara geçti.

Piyasalarda LNG kaynaklı büyük bir arz bolluğu yaşadığımız bir gerçek. En büyük LNG ihracatçıları içerisinde Katar burun farkıyla liderliği elinde bulundursa da Avustralya ve ABD ikinci ve üçüncü sıradaki pozisyonlarını sağlamlaştırıp, önümüzdeki yakın gelecekte liderlik için mücadeleye girişecekler.

LNG getirdiği küresel ölçekteki rekabeti en çok hisseden şirketlerden biri de şüphesiz Gazprom. Mevcut fiyat konjonktürü nedeniyle şirket 2020 için beklentilerini ciddi mana da aşağıya çektiği gibi beklentiler çerçevesinde birinci çeyrekte zarar açıkladı.

Gazprom’un Avrupa piyasasında 2020 yılı için beklediği ortalama fiyat 133 dolar/bin metreküp. TTF’te doğal gazın 1.35 dolar/mmbtu (yaklaşık 50 dolar/bin metreküp) civarlarında el değiştirdiği bir ortamda 133 dolar iyimser bir beklenti haline geliyor.

LNG kargolarının hem Kuzeybatı Avrupa hem de Akdeniz ülkeleri için TTF- olarak fiyatlandığı düşünülürse, 2020 yılı boru gazı ihracatçıları için pek parlak geçmeyecek.

Diğer yandan, BOTAŞ da mevcut LNG fiyatlarından azami ölçüde faydalanmaya çalışıyor. Geçtiğimiz yıl 12.7 bcm ile tüm zamanların LNG ithalatı rekoru kırılmıştı. Yukarı yönlü bu trend, özellikle ABD orjinli spot LNG ithalatındaki artış ile 2020’de de devam ediyor. Sadece bu yılın ilk çeyreğinde, 5.7 bcm’e eşdeğer LNG ithalatı gerçekleştirdik.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Sn. Alparslan Bayraktar, Atlantic Council tarafından geçtiğimiz hafta organize edilen video konferansta bu yıl doğal gaz tedarikindeki LNG payının %30’un üzerinde gerçekleşeceğini ifade etti. Buradan, yılın ikinci yarısında boru hatlarından yapılacak ithalata daha fazla ağırlık verileceği anlaşılıyor.

Şüphesiz yılın ilk yarısında düşük LNG fiyatlarından

faydalanmak, ikinci yarısında da petrol fiyatlarına bağlı olarak düşecek boru gazı fiyatları nedeniyle yıllık al ya da öde yükümlülüklerini ikinci yarıya bırakmak mantıklı bir strateji.

Diğer yandan, önümüzdeki yıl sonundan itibaren sona ermeye başlayacak uzun dönemli kontratların alternatiflerini müzakere etmek için de iyi bir konjonktürden geçiyoruz. Bu fiyat ortamı, uzun süre iç piyasadaki fiyatların sübvanse edilmesi nedeniyle kaçırılan serbestleşme ortamı için Türkiye’ye bir şans daha getirdi.

Bu fırsatı değerlendirerek ithalatı en kısa zamanda serbest bırakabilirsek, birçok şirketin yaratıcı iş planları ile Avrupa hublarına endeksli ya da yakınsayan rakamlardan gaz ithalatı yapabilir duruma gelebiliriz.

Enerjinin küresel ölçekte en bol olduğu dönemden geçiyoruz. Daha önce olmadığı kadar çok ve çeşitli enerji kaynağı insanlığın emrinde. Doğal olarak bu enerji kaynaklarının da birbirleriyle rekabetine tanık oluyoruz.

Doğal gazın, beklenenden önce kömürün pozisyonuna düştüğü bir ortamda, doğal gaz ticaretini piyasa bazlı olarak normalleştirip uluslararası ilişkiler içerisindeki ağırlığını düşürmeye yönelik politika geliştirmek ülkemizin çıkarına olacaktır.